"Şuşa sən azadsan"

"Şuşa sən azadsan"Həsənova Könül İsrafil qızı 
ADPU-nun Müasir Azərbaycan dili kafedrasının müəllimi,
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru 
 
Şuşa bütün azərbaycanlılar üçün son dərəcə əziz olan və hər birimizin qırılmaz mənəvi tellərlə sıx bağlı olduğumuz şəhərdir. Üç onillik idi ki, biz bu yerlərə ayaq basa bilmirdik, çünki Şuşa işğal altında idi. Ancaq daxilən, fikrən heç vaxt Şuşadan ayrı düşməmişdik, xəyallarımız həmişə bu yerlərdə gəzib dolaşırdı. 44 günlük Vətən müharibəsində işğaldan azad olunandan sonra aydın şəkildə görünür ki, elə Şuşa da eyni həsrət və yanğı ilə öz doğmalarına qovuşacağı günləri gözləyib. İşğalın davam etdiyi üç onillik ərzində mənfur düşmən Şuşamızın sinəsinə yaralar vurub, burada ağlasığmaz vandalizm əməlləri törədib, şəhəri erməniləşdirməyə çalışıb. Lakin bütün bunlar heç bir nəticə verməyib. "Şuşa Azərbaycan şəhəridir. Şuşanın təməlini, - hamımız yaxşı bilirik, - 1752-ci ildə Pənahəli xan qoymuşdur və gələn il biz Şuşanın 270-ci ildönümünü təntənəli şəkildə qeyd edəcəyik. İşğala baxmayaraq, Şuşa Azərbaycan ruhunu saxlaya bildi. Şuşaya gələn hər bir insan bunu görür. Hətta dağılmış vəziyyətdə, hətta işğal dövründə vandalizmə məruz qalmış şəkildə Şuşa öz ruhunu, öz qamətini saxlaya bildi, əyilmədi, sınmadı, bizi gözləyirdi, biz gəlməli idik və biz gəldik”. Bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu günlərdə birinci xanım Mehriban Əliyeva ilə birlikdə növbəti dəfə Şuşaya səfəri çərçivəsində keçirilən Vaqif Poeziya Günlərinin rəsmi açılış mərasimində etdiyi çıxışında deyib. Şuşanın tariximizdə, milli mədəniyyətimizdə əvəzolunmaz yerini dəyərləndirən dövlətimizin başçısı vurğulayıb: "Şuşa Azərbaycan mədəniyyətinin ocağıdır. Şuşanın Azərbaycan tarixində çox böyük rəmzi mənası var. Şuşa Qarabağın tacıdır”.

Ötən əsrin doxsanıncı illərinin əvvəllərində - 1992-ci il 8 may tarixində Şuşanın işğalı digər rayonların da işğal altına düşməsinə bir növ təkan verdi. Belə ki, məkrli düşmən yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək bir neçə gün sonra Laçını da işğal altına aldı. 1993-cü ilin aprelində isə Kəlbəcər işğal olundu. Beləliklə, keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti ilə Ermənistan arasında coğrafi bağlantı yarandı.
Azərbaycan xalqı ötən üç onillik ərzində heç vaxt Şuşanın və digər ərazilərimizin işğal altında qalması faktı ilə barışmadı. Ötən müddət ərzində işğala son qoyulması, ölkənin ərazi bütövlüyünün təmin olunması Azərbaycanın siyasi gündəliyinin mərkəzində dayanan əsas məsələ oldu. "İşğal dövründə mən dəfələrlə deyirdim ki, biz heç vaxt bu vəziyyətlə barışmayacağıq, işğal edilmiş bütün torpaqları, o cümlədən Şuşanı nəyin bahasına olursa-olsun işğalçılardan azad edəcəyik”, - deyə Prezident İlham Əliyev bəhs olunan çıxışında xatırladıb.
Azərbaycan düşmənin işğalçılıq siyasətinə öz milli gücü ilə son qoydu. Ötən il sentyabrın 27-dən noyabrın 10-dək davam edən Vətən müharibəsində Silahlı Qüvvələrimiz Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bütün döyüş əməliyyatlarını yüksək səviyyədə həyata keçirərək işğalçı Ermənistanı ağır məğlubiyyətə uğratdı. 44 günlük müharibədə Ordumuzun qazandığı şanlı qələbə sayəsində tarixi ədalət və ölkəmizin ərazi bütövlüyü bərpa edildi. Vətən müharibəsində Silahlı Qüvvələrimiz 300-dən çox şəhər və kəndi bilavasitə döyüş meydanında işğaldan azad etdi. Noyabrın 8-də Şuşanın işğaldan azad edilməsi isə ayrıca bir qəhrəmanlıq dastanıdır. Şuşa əməliyyatı zamanı düşmən Ordumuzu başqa istiqamətdən - şəhərə əsas giriş tərəfdən gözləyirdi. Lakin doğma şəhərimizin geri qaytarılması üçün xüsusi əməliyyat hazırlanmışdı. Əsgər və zabitlərimiz erməni hərbi birləşmələrinin istehkamlar qurduğu tərəfdən deyil, qayalara, yamaclara dırmaşaraq şəhərə daxil oldular və düşməni tam məğlubiyyətə uğratdılar. Ertəsi gün Azərbaycanın Silahlı Qüvvələri daha 70-dən çox yaşayış məntəqəsini, bir sıra strateji əhəmiyyətli yüksəklikləri işğaldan azad etdi. Artıq aydın görünürdü ki, işğalçı Ermənistanın hərbi resursları tamam tükənib və müharibəni davam etdirmək iqtidarında deyil. Beləliklə, döyüş meydanında sarsıdıcı məğlubiyyətlə üzləşən düşmən noyabrın 10-da üçtərəfli Bəyanatı imzalamaq məcburiyyətində qaldı. Azərbaycan və Rusiya prezidentlərinin, Ermənistanın baş nazirinin imzaladıqları üçtərəfli Bəyanat Azərbaycanın şərtlərinə əsasən formalaşdırılıb. Bəhs olunan sənədlə üzərinə bir sıra öhdəliklər götürən işğalçı Ermənistan sonradan Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarını respublikamıza döyüşsüz geri qaytardı. Vətən müharibəsində qazanılan şanlı qələbə xalqımızın tarixində əbədi qalacaq. "Müzəffər xalq kimi gəldik. Danışıqlar yolu ilə yox, Ermənistan tərəfindən edilə biləcək hansısa güzəşt nəticəsində yox, döyüş meydanında qan tökərək, şəhidlər verərək, fədakarlıq göstərərək gəldik, öz ərazi bütövlüyümüzü bərpa etdik və milli ləyaqətimizi bərpa etdik”, - deyə Prezident İlham Əliyev vurğulayıb.






[email protected]